Woningcorporaties zijn voortvarend aan de slag gegaan met de doelstellingen in het Klimaatakkoord. Zo wordt geprobeerd de warmtevraag van woningen te beperken en woningen aan te sluiten op een duurzame energiebron. Daarmee wordt samen de CO2-uitstoot teruggebracht. Uitgangspunt bij de verduurzaming van de woningen is dat dit zowel voor de corporaties als voor huurders betaalbaar moet blijven.
Warmtepompen in sociale huurwoningen lijken een logische stap richting verduurzaming. Toch blijft opschaling vaak steken in losse pilots. Te veel onzekerheden, versnipperde kennis en harde beperkingen zoals netcongestie zorgen voor vertraging. En daarom begon Mensen Maken de Transitie (MMT) met een aanpak. Samen met Aedes, Techniek Nederland en Team Duurzaam Installeren werken zij aan wat écht werkt in de praktijk.
In de zomer van 2024 zijn diepte-interviews afgenomen met 8 corporaties, 7 installateurs en 3 fabrikanten. Hierin zijn 283 knelpunten geïnventariseerd voor betrouwbare en betaalbare toepassing van warmtepompen in sociale huurwoningen. Mensen Maken de Transitie, Aedes, Techniek Nederland (en sinds vorig jaar: TDI500) zijn daarop een leeraanpak gestart waarin inmiddels 100+ praktijkexperts vanuit woningcorporaties, installatie(onderhouds)bedrijven en warmtepompfabrikanten samenwerken om zoveel mogelijk van deze knelpunten weg te nemen.
Binnen deze leeraanpak werken de verschillende deelnemers samen binnen vier actielijnen, die zijn vastgesteld op basis van de prioriteiten uit de interviews en de plenaire kick-off. Deze actielijnen zijn:
Deze actielijn richt zich op de minimale praktische randvoorwaarden die corporaties op orde moeten hebben om warmtepompen betrouwbaar en betaalbaar op te schalen. Denk aan warmtekaarten, woonlastenanalyses, interne besluitvorming, subsidies, procesafspraken en een gedeelde taal over kwaliteit. Er is een ‘basis-op-orde-checklist’ ontwikkeld als hulpmiddel.
Naar actielijn 1
Binnen deze lijn worden succesvolle warmtepomp-aanpakken uit de praktijk verzameld, gestandaardiseerd en breed beschikbaar gemaakt via Aedes en Techniek Nederland. Doel: corporaties helpen om niet opnieuw het wiel uit te vinden en bewezen methoden sneller op te schalen. Inmiddels zijn negen concrete aanpakken verzameld, zoals de “Warmtepomptrein Keep it Simple”, de collectieve hybride-aanpak en monitoring gedreven 'slimme' concepten'.
Voorbeelden van succesvolle aanpakken:
Deze actielijn ontwikkelt en verbetert TCO-modellen (Total Cost of Ownership) die corporaties ondersteunen in financiële besluitvorming. Verschillende lagen van TCO - van strategisch beleid tot bewonersniveau - worden uitgewerkt en verrijkt met actuele kosten- en prestatiegegevens. Zo ontstaat beter inzicht in investeringskosten, onderhoud, levensduur en betaalbaarheid op de lange termijn.
Naar actielijn 3
Deze lijn richt zich op het beschikbaar krijgen van betrouwbare praktijkdata over prestaties van warmtepompen, inclusief energiegebruik, omgevingsfactoren, storingen en comfort. Doel is om onzekerheden weg te nemen, betere vergelijkingen tussen systemen mogelijk te maken en ketenpartners te helpen bij ontwerpkeuzes en onderhoud. Hiervoor worden lopende data-initiatieven geïnventariseerd en richtlijnen opgesteld voor datadelen en datakwaliteit.
Naar actielijn 4
Werk je als woningbouwbeheerder, installateur, onderhoudsmonteur of adviseur? Dan is kennis van warmtepompen onmisbaar. De techniek verandert snel en stelt nieuwe eisen aan jouw vakmanschap. Je moet niet alleen weten hoe je een warmtepomp ontwerpt en installeert. Ook het inregelen, onderhouden en oplossen van storingen hoort erbij.
Werk je met VvE’s of woningcorporaties? Dan krijg je te maken met andere uitdagingen. Denk aan technische keuzes, gezamenlijke belangen en wet- en regelgeving. Wil je klaar zijn voor deze ontwikkelingen? Volg dan een cursus die past bij jouw rol.
Meer info?
