Afvallen!

We zijn in Nederland de sneeuw, de vrieskou en de gladheid ook niet meer zo gewend. Aanpassen aan de omstandigheden is wel iets wat ondernemers in het bloed zit. Ik zie dat steeds meer retailers hun bedrijfsvoering aanpassen aan een nieuwe, duurzame opzet voor een gezonde onderneming. Zo kreeg ik net bericht van een bekende reparateur die met een eveneens bekende elektronica-keten in zee gaat om lokaal in te springen op de huidige eisen van de samenleving voor de circulaire economie: nieuwkoop en reparatie gaan hand in hand. 

Tegelijkertijd zie ik nog donkere wolken hangen over de hele keten van elektronica. Eind december bracht Het Financieele Dagblad dit nog eens haarscherp naar voren met een kritisch artikel over de repareerbaarheid van producten. ‘Fabrikanten maken reparatie nog altijd onnodig lastig’, kopte het artikel. Reparatie van elektrische apparaten verlengt het gebruik, zo eenvoudig is het. Levensduur verlengen betekent minder afval of e-waste, minder gebruik van grondstoffen voor  productie én beperkt de CO2-uitstoot. Het artikel haalt de Europese Commissie aan dat reparatie als alternatief van vervanging de consumenten in de EU zelfs 12 miljard euro kan besparen! Maar ja, alles staat en valt bij het fabrieksontwerp, de repareerbaarheid, de beschikbaarheid van (betaalbare!) onderdelen, van diagnostische informatie en betaalbare software-updates. In de praktijk komt het erop neer dat wanneer reparatie niet eenvoudig is, retailers en consumenten te gauw kiezen voor het compleet vervangen van een product. Gelukkig krijgen we in 2026 nieuwe Nederlandse wetgeving die reparatie gaat bevorderen door consumenten meer rechten te geven: het recht op reparatie. Winkeliers en reparateurs moeten zich daarop voorbereiden. Een consument die met de vraag over reparatie van de stofzuiger terugkomt in de winkel: dat is het moment voor de echte ondernemer. Luister, ga in gesprek met de consument en bespreek of reparatie mogelijk is. 

Januari is de maand van ons verdriet over de december-kilootjes met de vraag of we dan toch moeten afvallen. Vanuit de circulaire economie denkend, zijn de fabrikanten van elektronica de ‘dikmakers’ in de samenleving voor gulzige consumenten. 

Bij de ons zo bekende fabrikanten van elektronica begint het echte afvallen, met een hergebruik van grondstoffen, een duurzaam productontwerp, met repareerbaarheid van apparaten en met (goedkope!) beschikbaarheid van onderdelen. Ze kunnen het wel, maar ze doen het nog niet.  

Laten we afspreken dat we dit jaar eens goed gaan afvallen met minder e-waste!