Veelgestelde vragen warmtepompen bij woningcorporaties

Strategie-check

Hoe kunnen corporaties aan de slag gaan met de warmtepomp-verduurzaming van woningportefeuilles? 
In de praktijk van woningcorporaties zien we dat zij de warmtepomp-verduurzaming van hun woningen op projectbasis of op basis van huurder-wissel organiseren. Voor beide vormen hebben hieronder de voor- en nadelen op een rij hebben gezet. 

Omgevings-check

Hoe check ik of de voorgenomen warmtepomp-verduurzaming past binnen het Warmteprogramma (voorheen de Transitievisie Warmte) van de gemeente? 
Een voorgenomen warmtepomp-verduurzaming is niet zinvol als de gemeente in dat gebied een collectief warmtenet wil realiseren. Het is daarom cruciaal om eerst te checken welke warmteplannen de gemeente voor deze locatie heeft. Wil je meer weten over het warmteprogramma van jouw gemeente ga dan naar: www.nplw.nl/warmteprogramma/overzicht-tvw.

In het Warmteprogramma maakt de gemeente het tijdspad inzichtelijk: wanneer wordt in welke gebieden de levering van aardgas stopgezet. In het Klimaatakkoord (2019) is afgesproken dat gemeenten dit elke 5 jaar vaststellen en nieuwe gebieden toevoegen. De eerste zijn opgeleverd in 2021 (toen nog transitievisie warmte genoemd). Voor de gebieden die voor 2030 zijn aangewezen, brengt de gemeente de mogelijke warmtealternatieven in beeld. Uiterlijk eind 2026 moeten gemeenten hun warmteprogramma vaststellen en aanvullende gebieden aanwijzen voor de periode tot 2035.

Waar kan ik de nettoets doen om te checken of de warmtepomp-verduurzaming past binnen de beschikbare netcapaciteit met de regionale netbeheerder? 
De netbeheerder in jouw regio (Liander, Stedin, Enexis) heeft online informatie beschikbaar over de nettoets en ook de nettoets zelf is online te vinden én in te vullen:

• Nettoets van Liander 
• Nettoets van Stedin 
• Meer in formatie over netcongestie bij Enexis 

Hoe kan ik als  installateur netbewust installeren, rekening houdend met de beschikbare netcapaciteit? 
Installateurs kunnen gebruik maken van de webapplicatie Netbewust installeren van Techniek Nederland. Deze voorziet u per woningsituatie, van de juiste inzichten en voorschriften. Op de website www.netbewust-installeren.nl/warmtepomp is de benodigde informatie te vinden. Er kan stap voor stap door de keuzemogelijkheden worden gelopen of het volledige overzicht worden bekeken.

Woning-check

Hoe weet ik of de woningen voldoende geïsoleerd zijn voor toepassing van een warmtepomp? 
De publicatie “Strategisch kiezen van duurzame installaties” gaat in op de vragen hoe en onder welke voorwaarden warmtepompen optimaal toegepast kunnen worden in verschillende individuele woningen in de bestaande bouw. Daarnaast is het een naslagwerk voor iedereen die wil weten welke aandachtspunten belangrijk zijn bij het kiezen van duurzame installaties voor ruimteverwarming en warm tapwater. Deze publicatie is tot stand gekomen in samenwerking met een groot aantal experts uit de markt en is een initiatief van Aedes, Techniek Nederland, Bouwend Nederland, OnderhoudNL en Stroomversnelling.

De in deze publicatie gehanteerde Duurzame Warmteschijf biedt 3 vuistregels: 
•    De benodigde aanvoertemperatuur om de woning warm te krijgen kan door de installatie worden geleverd.
•    Het vermogen van het afgiftesysteem (radiator of vloerverwarming) past bij het warmteverlies van de woning. 
•    Het vermogen van de warmte-opwekker (warmtepomp of hybride warmtepomp) past bij het warmteverlies van de woning (isolatieniveau van de woning – warmteverliesberekening).

De warmte die de warmtepomp in 20-22 uur kan opwekken (in kWh) moet bij benadering gelijk aan of groter zijn dan de warmte die de woning in 24 uur verliest (in kWh). De overige 2-4 uur zijn in de regel nodig voor de bereiding van warm tapwater. Er zijn installaties waarbij er een separate opwekker is voor warm tapwater, afhankelijk van het verwachte tapwatergebruik van de bewoners. In dat geval kan 20-22 uur vervangen worden door 24 uur.

Om het benodigde vermogen van een warmtepomp te kunnen bepalen dient men eerst het warmteverlies van de woning te berekenen. Dit gebeurt vaak op basis van een transmissieberekening door een deskundige. Deze doet dit op basis van ISSO/NEN normen. Een transmissieberekening, ook wel warmteverliesberekening genoemd- berekent het warmteverlies van de woning indien het buiten -10 °C is. Juist als het buiten heel koud is, wil je het binnen warm genoeg houden. In deze berekening wordt bij -10 °C berekend wat de isolatie nog doet en hoeveel er verloren gaat met ventilatie.

Het warmteverlies, en de geschiktheid van een woning voor een warmtepomp, kan ook bepaald worden met de Thuisscan van Energiezuinigthuis. Deze scan haalt daarvoor de slimme meter data van een woning op en bepaalt op basis van het gas- en elektriciteitsgebruik de warmtevraag van de woning. Het Thuisscan rapport geeft uitgebreide informatie over de woning en mogelijkheden voor warmtepompen, inclusief informatie voor de installateur. https://energiezuinigthuis.nl

Hoe krijg ik een helder en actueel inzicht in de capaciteit van het warmte-afgiftesysteem van de woning
Bij de stap van een cv-ketel naar een warmtepomp neemt het vermogen van het bestaande afgiftesysteem bij de meeste woningen met circa 60% af. Daarom moet de warmtebehoefte ook afnemen of het afgiftesysteem worden uitgebreid of aangepast. 

Hoe zit het met de geluidseisen die aan de buitenunit van de warmtepomp gesteld worden?  
Het maximale geluidsniveau op de perceelgrens mag volgens de regelgeving maximaal 40 dB. zijn tussen 19.00 en 07.00 uur en tussen 07.00 en 19.00 uur 45 dB. Daarbij moet rekening worden gehouden met een eventuele toeslag voor tonaal geluid K1, schermwerking Ksch2 en gevelreflectie Cg. Meer informatie vindt u hier:
•    https://www.technieknederland.nl/extra/geluidseisen-warmtepompen-en-airco-s/
•    https://www.technieknederland.nl/media/sy2p4a2p/whitepaper-bepalingsmethode-geluid-buitenunits-warmtepompen-en-aircos.pdf

Het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordering heeft een rekentool van buiten opgestelde installaties beschikbaar gemaakt via https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2020/11/12/rekentool-geluid-van-buiten-opgestelde-installaties-voor-warmte--en-koudeopwekking 

Er is veel discussie over de juistheid van de huidige methodiek. Momenteel (juni 2025) worden er twee onderzoeken uitgevoerd, onder andere naar de invloed van omgevingsfactoren zoals muurtjes, enzovoort, op de feitelijke geluidsbepaling (onderzoeken BDH en TDI). Zodra de resultaten bekend zijn, zullen we hierover berichten. 

Waar kan ik informatie vinden over bodemwarmte en de mogelijkheden die het biedt bij  verduurzaming van panden? 
Deze tool https://wkotool.nl/ biedt veel informatie over bodemwarmte. 

Financierings-check

Welke subsidiemogelijkheden zijn mogelijk beschikbaar voor een warmtepomp-verduurzaming?
De subsidieregeling SPOR biedt financiële ondersteuning om een procesondersteuner in te huren voor het verduurzamingsplan. https://www.rvo.nl/subsidies-financiering/spor

De Subsidie- en financieringswijzer van RVO helpt  om financiële ondersteuning voor de plannen te vinden. Geef aan voor welke organisatie je subsidies zoekt, en je krijgt een overzicht met regelingen op maat. https://www.rvo.nl/subsidies-financiering

Welke andere regelingen zijn er waar corporaties gebruik van kunnen maken voor het financieren van energiezuinige woningen? 
De Energieprestatievergoeding 2.0 (hierna afgekort als EPV 2.0) is een vernieuwde regeling die woningcorporaties in staat stelt een vergoeding te vragen voor energiezuinige woningen, ter compensatie van lagere energielasten voor huurders. Deze versie introduceert twee ambitieniveaus: 'basis' en 'hoogwaardig', waarbij 'basis' aansluit bij de Nationale Prestatieafspraken en 'hoogwaardig' hogere eisen stelt aan energieprestaties. De monitoringseisen zijn vereenvoudigd, wat de implementatie minder complex en kostbaar maakt. Door de EPV 2.0 kunnen corporaties extra inkomsten genereren voor investeringen in duurzaamheid, wat potentieel een grotere financiële impact heeft dan de afschaffing van de verhuurderheffing. 

EPV 2.0 Collectief: De EPV richt zich tot nu toe op individuele, grondgebonden woningen terwijl een significant aandeel van het corporatiebezit bestaat uit gestapelde bouw. Daarom wordt gewerkt aan een EPV2.0 voor collectieve systemen, die het mogelijk maakt EPV te innen voor woningen die verduurzaamd zijn met een collectief energiesysteem. Een introductiedatum is nog onbekend.