Het kabinet heeft op 10 juli het wetsvoorstel voor de implementatie van het recht op reparatie naar de Tweede Kamer gestuurd. Met dit voorstel wordt vormgegeven aan de in 2024 aangenomen Europese richtlijn Right to Repair. Voor fabrikanten, retailers en reparatiebedrijven komen er nieuwe verplichtingen om reparatie aantrekkelijker en toegankelijker maken voor consumenten.
Het wetsvoorstel moet nog worden behandeld door de Tweede en Eerste Kamer. Naar verwachting gebeurt dit na de zomer en worden de regels later dit jaar definitief. Voor de elektrotechnische detailhandel en reparatiebedrijven zetten we de belangrijkste punten uit het wetsvoorstel op een rij.
Wettelijke garantie blijft bestaan
Als een product niet voldoet aan wat de klant redelijkerwijs mag verwachten (non-conformiteit), moet de verkoper het kosteloos repareren of vervangen. Dit geldt alleen als het defect niet door de consument is veroorzaakt en het product nog binnen de verwachte levensduur valt. De klant beroept zich hierbij op wettelijke garantie. De verkoper blijft het eerste aanspreekpunt voor de klant. Hieraan verandert niks na de implementatie van het recht op reparatie.
Wat wel verandert zijn een aantal nieuwe verplichtingen voor de verkoper binnen wettelijke garantie:
- De verkoper moet een defect product binnen een redelijke tijd repareren of vervangen, zonder dat de consument daar veel last van heeft.
- Wanneer de klant kiest voor reparatie bij non-conformiteit, dan krijgt deze 3 jaar de tijd om een beroep te doen op non-conformiteit en een nieuw product of herstel te vragen.
- Wanneer de klant kiest voor vervanging bij non-conformiteit, dan krijgt deze 2 jaar de tijd om een beroep te doen op non-conformiteit en een nieuw product of herstel te vragen.
- Tijdens de reparatie heeft de klant recht op een tijdelijk vervangend product als de reparatie niet snel genoeg kan worden afgerond of anders te veel overlast veroorzaakt. Dit mag ook een refurbished product zijn en moet gratis worden verstrekt.
Bovenstaande aanvullende eisen gelden voor de in ecodesign-wetgeving genoemde productgroepen binnen witgoed, bruingoed en IT/telecom.
Verplichting tot reparatie voor fabrikanten
Met het recht op reparatie kan de klant ook rechtstreeks bij de fabrikant aankloppen voor een reparatie. Het gaat hierbij om situaties na wettelijke garantie, zoals:
- In geval van verkeerd gebruik door de klant.
- Een defect na de te verwachten levensduur van het product.
Fabrikanten zijn verplicht om deze verzoeken binnen de vastgelegde repareerbaarheidsvereisten op te pakken. Reparatie mag alleen worden geweigerd door feitelijke of juridische omstandigheden. Bijvoorbeeld wanneer vervangende onderdelen niet meer beschikbaar zijn.
De verplichting om na garantie te repareren ligt bij de fabrikant. Deze mag reparatiebedrijven inzetten om de producten te laten repareren. De overeenkomst voor reparatie moet wel afgesloten worden tussen fabrikant en klant.
Reserveonderdelen voor onafhankelijke reparateurs
Fabrikanten moeten reserveonderdelen en benodigde gereedschappen tegen een redelijke prijs beschikbaar stellen. Dit geldt ook wanneer onafhankelijke reparatiebedrijven hierom vragen. Meer over de eisen voor het ter beschikking stellen van onderdelen lees je hier: Ecodesign: toegang tot reparatieonderdelen en -informatie.
Nationaal Reparateursregister
De Europese richtlijn verplicht lidstaten ook om een online platform voor reparateurs in te richten. Nederland geeft hier invulling aan met het Nationaal Reparateursregister. Via dit register kunnen consumenten een vakbekwame reparateur vinden. Reparatiebedrijven die in het register staan tonen hiermee hun vakbekwaamheid en hebben hiermee recht op toegang tot reparatieonderdelen en informatie.
Informatieverplichting over reparatiediensten
Fabrikanten die onder de reparatieplicht vallen, moeten consumenten duidelijk informeren over hun reparatiediensten. Deze informatie moet eenvoudig vindbaar zijn, bijvoorbeeld op hun website of via een digitaal productpaspoort. Ook moeten fabrikanten online een indicatie geven van de kosten van veelvoorkomende reparaties. Ontvangt een retailer deze informatie van de fabrikant, dan moet de retailer die ook beschikbaar stellen aan klanten.
Producten van buiten de EU
Is een fabrikant buiten de Europese Economische Ruimte gevestigd? Dan komt de verantwoordelijkheid bij de Europese gemachtigde vertegenwoordiger te liggen. Is er geen vertegenwoordiger, dan wordt de importeur of distributeur verantwoordelijk. Bedrijven die producten van buiten Europa op de markt brengen, kunnen daardoor zelf met de reparatieverplichtingen te maken krijgen.
Wat kun je nu al doen?
Hoewel het wetsvoorstel nog niet definitief is, kun je al stappen nemen om voorbereid te zijn:
- Breng in kaart welke producten onder de Europese repareerbaarheidseisen vallen.
- Controleer welke informatie je van fabrikanten ontvangt en met klanten moet delen.
- Maak afspraken over reserveonderdelen, gereedschappen en reparatiekosten.
- Informeer klanten vooraf duidelijk over kosten, werkzaamheden en doorlooptijden.
- Ben je actief als reparateur, voldoe je aan de kwaliteitseisen en sta je nog niet in het Nationaal Reparateursregister? Meld je dan aan.
Zodra dit wetsvoorstel definitief wordt, informeren wij leden hierover via een circulaire.
Gemiste kans
Techniek Nederland steunt het voorstel voor recht op reparatie, maar vindt het een gemiste kans dat Nederland geen aanvullende maatregel neemt om reparatie daadwerkelijk aantrekkelijker en betaalbaarder te maken.
Vanuit het Europese voorstel moet Nederland ten minste 1 maatregel nemen ter bevordering van reparatie. Hier geeft Nederland momenteel geen invulling aan. Terwijl er tal van mogelijkheden zijn om reparatie te stimuleren: van vouchers tot fiscale regelingen, een hergebruikdoelstelling of een reparatiefonds. Dit is een gemiste kans, want hiermee blijft reparatie in veel gevallen nog duurder dan nieuwkoop. Juist dit wetsvoorstel had de mogelijkheid om de keuze voor reparatie een extra duw in de rug te geven.
Meer over het standpunt van Techniek Nederland.