De verduurzaming van bestaande woningen hoeft lang niet altijd vertraging op te lopen door netcongestie. Ook als een zwaardere stroomaansluiting voorlopig niet mogelijk is, kan in veel woningen wél een hybride warmtepomp worden aangesloten. Volgens Mark Harbers, voorzitter van Techniek Nederland, hoeft de verduurzaming niet stil te vallen door de problemen op het elektriciteitsnet. ‘We moeten slimmer omgaan met de bestaande aansluitingen.’
Te weinig ruimte op het stroomnet
Ongeveer driekwart van de woningen in Nederland heeft nog een 1-fase aansluiting. In de provincie Utrecht en in achttien gemeenten in andere provincies is het vanaf 1 juli voorlopig niet meer mogelijk om een zwaardere stroomaansluiting te laten installeren. In veel plaatsen waar verzwaring nog wel mogelijk is, moeten aanvragers rekening houden met een wachttijd. Door de toenemende vraag naar stroom heeft het elektriciteitsnet te weinig capaciteit. Met deze ‘netcongestie’ zullen we naar verwachting nog geruime tijd te maken hebben.
Wie slim combineert, heeft genoeg aan een 1-fase-aansluiting
Voor verduurzaming van een woning is lang niet altijd een zwaardere stroomaansluiting nodig. In de praktijk is er veel mogelijk met de bestaande standaardaansluiting. Harbers: ‘De oplossing zit vaak niet in meer capaciteit, maar in slimmer gebruik van energie.’ Een hybride warmtepomp heeft in veel gevallen een aansluitvermogen van slechts 1-2 kW. Dat is net zo veel als een waterkoker en op de bestaande 1-fase-aansluiting geen enkel probleem. Met de juiste afstemming van de technische systemen kan een bestaande woning duurzamer worden én comfortabel blijven.
De maximale capaciteit is zelden nodig
Een 1-fase-aansluiting kan op hetzelfde moment maximaal ongeveer 8 kW aan elektrisch vermogen leveren. Bij een zwaardere aansluiting (3-fase) is dat ruim 17 kW. Die maximale capaciteit is eigenlijk alleen nodig wanneer in een woning vrijwel alles tegelijk gebeurt: koken, wassen, verwarmen én de auto opladen. In de praktijk komt dat zelden voor.
Load balancing voorkomt overbelasting
Verduurzamen met een 1-fase aansluiting is mogelijk met behulp van ‘load balancing’. Hierbij regelt een energiemanagementsysteem welke apparaten op welk moment voorrang krijgen. Tijdens het koken krijgt bijvoorbeeld de kookplaat prioriteit, terwijl het laden van de auto en de hybride warmtepomp voor de verwarming dan tijdelijk worden teruggeschakeld. De ‘samenwerking’ van de apparaten voorkomt overbelasting.
Zonnepanelen en een laadpunt voor de auto blijven mogelijk
Ook bij het opwekken van duurzame energie zijn in veel gevallen al grote stappen mogelijk zonder verzwaring van de elektrische installatie. Zonnepanelen kunnen tot een vermogen van zo’n 5 kW op een 1-fase-aansluiting worden aangesloten. Moderne laadpunten kunnen automatisch prioriteit geven aan de eigen zonnestroom en laden bijvoorbeeld vooral ’s nachts de auto op. Met een 1-fase-aansluiting gaat het laden langzamer dan met een 3-fase-aansluiting, maar in de praktijk is dat voor de meeste huishoudens geen probleem. Harbers: ‘Een deskundig installateur kan ervoor zorgen dat je de energie die je zelf opwekt optimaal benut. Daarom is het belangrijk dat je altijd advies vraagt aan een erkend installateur die aangesloten is bij Techniek Nederland.’
