Na een lichte terugval in 2024 en 2025 gaat de installatiebranche weer groeien. Dat blijkt uit het onderzoeksrapport Economische vooruitzichten 2027 en verder dat Bouwkennis in opdracht van Techniek Nederland heeft opgesteld. De branche verwacht een groei van het productievolume van 2,1% in 2026, 0,4% in 2027 en 1,7% in 2028.
De groei wordt vooral aangejaagd door het herstel van de woningbouw, verduurzaming van gebouwen en de toename van techniek in woningen, kantoren en infrastructuur. Tegelijkertijd waarschuwt Techniek Nederland dat niet de vraag, maar de beschikbare uitvoeringscapaciteit steeds vaker bepaalt of projecten daadwerkelijk gerealiseerd kunnen worden. Algemeen directeur Erik van Engelen van Techniek Nederland overhandigde vandaag de eerste exemplaren van het rapport aan voorzitter Marijke Vuik en algemeen directeur Leendert-Jan Visser van MKB-Nederland.
Vraag naar installatietechniek blijft toenemen
Erik van Engelen: ‘De vraag naar installatietechniek blijft toenemen. Woningen moeten duurzamer worden, bedrijven willen hun energieverbruik verlagen en Nederland moet zijn energievoorziening toekomstbestendig maken. Er is dus volop werk voor installatiebedrijven en technisch dienstverleners, maar steeds vaker zien we dat personeelstekorten, netcongestie en complexe regelgeving de uitvoering belemmeren.’
Oproep aan de politiek
Techniek Nederland roept politiek en overheid op om te zorgen voor stabiel beleid rond verduurzaming en energietransitie. Van Engelen: ‘De installatiesector staat klaar om woningen, bedrijven en infrastructuur toekomstbestendig te maken. Maar dat lukt alleen als investeringen niet voortdurend worden afgeremd door wisselend overheidsbeleid en trage afgifte van vergunningen. Continuïteit en voorspelbaarheid zijn cruciaal.’ Daarnaast benadrukt Van Engelen dat investeringen in techniekopleidingen en innovatie nodig zijn.
Installaties nemen steeds groter deel van bouwsom in
Het aandeel installatietechniek in de totale bouwsom blijft ook dit jaar toenemen. De zogenoemde installatiequote stijgt in alle marktsegmenten. Vooral in de utiliteitsbouw groeit het belang van installaties sterk. In 2026 bestaat daar gemiddeld 42,8% van de bouwsom uit installatietechniek. In de woningbouw ligt dat aandeel op 19,5%. De groei hangt nauw samen met verduurzaming. Gebouwen worden steeds afhankelijker van warmtepompen, ventilatiesystemen, laadvoorzieningen, energieopslag en slimme energiesturing. Daardoor verschuift de rol van installateurs van uitvoerder naar systeemintegrator.
Slimme energiesystemen worden de norm
De Nederlandse woning verandert in hoog tempo van een passieve energieverbruiker naar een actief energiesysteem. Warmtepompen, thuisbatterijen, zonnepanelen en slimme energiemanagementsystemen moeten optimaal samenwerken om zoveel mogelijk energie te besparen én het elektriciteitsnet te ontlasten. Van Engelen: ‘Netcongestie is een probleem, maar de technieksector is onderdeel van de oplossing. De vraag naar slimme, geïntegreerde energieoplossingen en opslagtechnologie gaat sterk groeien. Met techniek kunnen we een kwart van de piekbelasting op het elektriciteitsnet wegnemen.’
Arbeidsmarkt grootste uitdaging
De grootste bedreiging voor verdere groei blijft de arbeidsmarkt. De installatiebranche kampt met een structureel tekort aan vakmensen. Tegelijkertijd worden installaties complexer door digitalisering, elektrificatie en strengere duurzaamheidseisen. Om de productiviteit te verhogen, zet de sector daarom steeds sterker in op AI, robotisering, industrialisatie, standaardisatie en prefabricage. Installaties worden vaker al in fabrieken voorbereid en als complete modules op de bouwplaats aangeleverd.
Utiliteitsbouw blijft achter
Woningbouw en infrastructuur groeit de komende jaren, maar de utiliteitsbouw blijft achter. Na een sterke terugval in vergunningverlening eind 2024 wordt voor 2026 en 2027 opnieuw een lichte krimp verwacht. Voor 2026 wordt de terugval in de utiliteitsbouw echter grotendeels gecompenseerd door verduurzamings- en renovatieprojecten én een stijgende installatiequote. In 2028 is er naar verwachting weer ruimte voor een bescheiden groei.
Elektrificatie zet door
De elektrificatie van Nederland blijft een belangrijke groeimotor voor de installatiebranche. Elektrotechnische installaties vormen steeds vaker het hart van gebouwen en energiesystemen. Installateurs van klimaatinstallaties profiteren vooral van de groeiende toepassing van warmtepompen en airconditioners. Airconditioning wordt steeds vaker ook als verwarmingssysteem gebruikt. Vergrijzing van de bevolking zorgt voor een stabiele vraag naar sanitaire installaties in zorggebouwen en levensloopbestendige woningen.
Belangrijkste cijfers uit het rapport
- Groei productievolume installatiebranche: +2,1% in 2026, +0,4% in 2027 en +1,7% in 2028
- Woningbouw groeit gemiddeld circa 2,4% per jaar in de periode 2026-2028
- Infrastructuur groeit in 2026 met 13,1%, in 2027 met 2%
- Utiliteitsbouw krimpt in 2026 met 2,4% en in 2027 met 1,2%
- Installatiequote in de utiliteitsbouw stijgt naar gemiddeld 42,8%
- Installatiequote in de woningbouw stijgt naar gemiddeld 19,5%
