Het Electrification Action Plan kan volgens Techniek Nederland alleen een succes worden met (veel) méér elektrotechnici. De Europese Commissie presenteerde vorige week een plan om woningen, gebouwen, mobiliteit en industrie sneller te elektrificeren. In 2040 zou 46% van het energieverbruik elektrisch moeten zijn. Om dat doel te realiseren is niet alleen een hogere instroom van technische vakmensen nodig.
Ook het versneld toepassen van slimme technische oplossingen tegen netcongestie is een voorwaarde. Gebeurt dat niet, dan vreest de brancheorganisatie dat de beoogde elektrificatie nog meer vastloopt op een overbelast elektriciteitsnet.
Geen papieren ambitie
Voorzitter Mark Harbers van Techniek Nederland ziet het Electrification Action Plan als de juiste koers, maar hij waarschuwt tegelijkertijd dat het uiteindelijk gaat om de uitvoering. Harbers: ‘Elektrificatie moet geen papieren ambitie blijven. Het is een technische opgave die iedere dag door vakmensen wordt uitgevoerd. Achter iedere warmtepomp, laadpaal of thuisbatterij staat een elektrotechnicus. Zonder voldoende vakmensen halen we de doelstellingen niet.’
Warmtepompen, laadpalen, zonnepanelen en thuisbatterijen
Van alle Europese elektriciteit is al 70 procent afkomstig uit duurzame bronnen. Verdere elektrificatie is dan ook de logische volgende stap in de energietransitie. Met warmtepompen, laadpalen, zonnepanelen, thuisbatterijen en slimme energiemanagementsystemen worden woningen en gebouwen minder afhankelijk van fossiele energie. Het installeren, onderhouden en aansturen van deze systemen vraagt om goed opgeleide elektrotechnici.
Technische beroepsopleidingen aantrekkelijker maken
Techniek Nederland vindt aandacht voor het opleiden van méér technische vakmensen essentieel. Volgens Harbers is de instroom van voldoende vakmensen dé voorwaarde voor het slagen van de elektrificatie van de energievoorziening. ‘De overheid kan dat ondersteunen door technische beroepsopleidingen nóg aantrekkelijker te maken en de keuze voor een technische beroepsopleiding te stimuleren. Ook voor zij-instromers zijn er prachtige carrièrekansen in de techniek.’
Warmtepomp staat centraal
Voor de Europese Commissie neemt de warmtepomp een centrale plaats in. In het Electrification Action Plan staan voorstellen om nieuwe financieringsvormen te ontwikkelen en de aanschaf van warmtepompen goedkoper te maken. Techniek Nederland denkt dat deze voorstellen een goede combinatie vormen met de voorgenomen normering van warmtepompen in Nederland, vanaf 2029. Harbers: ‘Dit zal een impuls geven aan schone verwarming met warmtepompen. Daarmee krijg je een betaalbare en voorspelbare energierekening. Bovendien worden we zo minder afhankelijk van buitenlandse leveranciers van fossiele brandstoffen. Het is dus ook goed voor onze weerbaarheid.’
Netcongestie mag elektrificatie niet afremmen
Door de ambitieuze elektrificatieplannen wordt de aanpak van netcongestie opnieuw urgent. De verduurzaming van woningen en bedrijven loopt nu al steeds vaker vertraging op. Harbers: ‘Elektrificatie en netcongestie zijn twee kanten van dezelfde medaille. We beschikken over technische oplossingen, zoals energiemanagementsystemen, batterijen, vraagsturing en het slimmer benutten van bestaande netcapaciteit. Als we zulke oplossingen sneller toepassen, kunnen we de piekbelasting op het elektriciteitsnet met een kwart omlaag brengen. Zo voorkomen we dat de energietransitie onnodig vastloopt.’
Voorspelbaar overheidsbeleid
Techniek Nederland pleit ook voor een stabiel en voorspelbaar overheidsbeleid. Een duidelijke koers geeft bedrijven het vertrouwen om te investeren in innovatie, opleidingen en nieuwe medewerkers. Harbers: ‘Vertrouwen van de technieksector in de overheid is onmisbaar. Alleen op basis van vertrouwen kunnen we de verduurzaming van Nederland daadwerkelijk realiseren.’
