Het risico op woningbranden door problemen met de elektrische installatie neemt toe. Het gebruik van elektriciteit groeit snel en daardoor wordt de installatie in de meterkast steeds zwaarder belast. Volgens cijfers van energieadviseur Krado waren er 176 incidenten met meterkasten in 2024. Dat is een flinke groei ten opzichte van 2021, toen er 106 incidenten waren. Vaak leidt zo’n incident tot een brand.
Gevaarlijke situaties ontstaan met name wanneer bewoners zelf aan hun elektrische installatie sleutelen. Ook werkzaamheden door niet-erkende installateurs leiden vaak tot gevaarlijke situatie.
Alle stroom gaat door de meterkast
Sjoerd van Gelder is expert Elektrotechniek bij Techniek Nederland en ziet de meterkast als het hart van de elektrische installatie in een woning. Van Gelder: ‘Alle stroom in de woning loopt door de meterkast. Brandveiligheid begint daarom bij een goed aangelegde en goed onderhouden groepenkast. De elektrische installatie in je woning is geen hobbyproject en ook niet iets dat je aan een handige buurman overlaat.’
Zonnepanelen, laadpalen en warmtepompen
De groepenkast wordt steeds zwaarder belast, bijvoorbeeld door het gebruik van zonnepanelen, laadpalen en warmtepompen. Dat hoeft geen probleem te zijn, mits de complete installatie daarop is ingericht. Van Gelder: ’De keukeninstallateur doet zijn deel, de zonnepaneleninstallateur het zijne en daarna komt de laadpaal erbij. Dan is het belangrijk dat er ook iemand naar het totaalplaatje kijkt. Vraag een installateur altijd om te beoordelen of de groepenkast nog geschikt is voor uitbreiding van de installatie. Daarmee kun je problemen voorkomen.’
Onveilige situaties door ondeskundig werk
Installateurs treffen in de praktijk regelmatig onveilige situaties aan. Van Gelder: ‘We zien bijvoorbeeld meerdere draden onder één aansluiting die daar niet altijd geschikt voor is, ondeugdelijke verbindingen of bedrading die niet geschikt is voor de belasting. Maar ook laadpalen die op een te dunne kabel zijn aangesloten, een verkeerde verdeling van de fasen en meterkasten met onvoldoende ventilatie. Dat lijken kleine fouten, maar bij hogere vermogens kunnen ze leiden tot oververhitting, kortsluiting en uiteindelijk brand.’
De meterkast is geen rommelhok
In veel woningen wordt de meterkast ook gebruikt als opslagruimte voor stofzuigers, schoonmaakmiddelen en andere spullen. Volgens Van Gelder is dat onverstandig. ‘Een meterkast moet goed kunnen ventileren en altijd goed bereikbaar zijn. Dat is belangrijk voor de veiligheid én om bij een storing snel te kunnen handelen.’
Zo herkent u een onveilige meterkast
Schakel een erkend installateur in bij één of meerdere van deze signalen:
- De meterkast voelt warm aan.
- Er is een brandlucht.
- Er zijn verkleurde of gesmolten onderdelen zichtbaar.
- Groepen of zekeringen vallen regelmatig uit.
- Er is geknetter of gezoem of er zijn vonken.
Vijf tips van Techniek Nederland voor een veilige meterkast
- Laat werkzaamheden aan de elektrische installatie altijd uitvoeren door een erkend installateur aangesloten bij Techniek Nederland.
- Laat bij iedere uitbreiding controleren of de complete installatie nog geschikt is.
- Zorg dat één installateur het totaaloverzicht bewaakt.
- Houd de meterkast vrij en goed toegankelijk.
- Neem signalen als warmte, brandlucht of verkleuring serieus en laat de installatie controleren.
Verduurzamen kan vaak zonder aanpassing van de aansluiting
Bij méér elektrische toepassingen in en om de woning is het lang niet altijd nodig om de netaansluiting te verzwaren of een nieuwe meterkast te laten installeren. In veel gevallen kunnen zonnepanelen, laadpalen en warmtepompen veilig worden ingepast binnen de bestaande aansluiting. Van Gelder: ‘Veilig verduurzamen begint met een deskundige beoordeling van de complete elektrische installatie. Zo gaan verduurzaming en veiligheid hand in hand.’