Sinds een tijdje adviseert de overheid ons om een noodpakket in huis te halen, zodat we het in een crisissituatie een paar dagen zonder hulp kunnen uitzingen. Als het voor burgers vanzelfsprekend is dat ze zich voorbereiden op calamiteiten, geldt dat dan ook voor bedrijven? De technieksector en het ministerie van Economische Zaken hebben dit voorjaar allebei vanuit hun eigen perspectief een flinke stap gezet op weg naar een weerbaar bedrijfsleven.
Het grootste risico schuilt in onderschatting. Hoewel ik van nature een optimist ben, is het realistisch om ervan uit te gaan dat we in Nederland binnen afzienbare tijd te maken krijgen met een noodsituatie. Daarbij hoeven we niet direct aan een oorlog te denken, maar het is onvermijdelijk dat zich ook hier vroeg of laat een grote hack, een stroomstoring of een grootschalig ict-probleem zal voordoen. Denk je als ondernemer dat het allemaal wel zal loslopen of dat de overheid je wel te hulp zal schieten als het zover is, dan maak je een behoorlijke vergissing. Wanneer zich een grootschalige noodsituatie voordoet, hangt de continuïteit van je bedrijf vooral af van één vraag: hoe goed ben je voorbereid?
Ondernemers in de technieksector hebben een bijzondere verantwoordelijkheid. Ze zijn niet alleen belangrijk voor zichzelf en hun werknemers, maar ook voor de samenleving. Zonder techniek staat alles stil en dat zal juist in een crisissituatie voor iedereen voelbaar zijn. Techniekbedrijven werken aan de energievoorziening, ze laten zorginstellingen functioneren en ze faciliteren telecom, waterbeheer en beveiliging. Zulke voorzieningen zijn cruciaal voor onze samenleving en in tijden van nood is het van levensbelang dat ze blijven draaien of snel weer kunnen opstarten.
De technieksector is de eerste branche die een rapport liet opstellen met praktische adviezen over de manier waarop bedrijven zich concreet kunnen voorbereiden op een crisissituatie. Namens Techniek Nederland kon ik eerder deze maand in Nootdorp een exemplaar van het rapport Sterk in tijden van crisis aanbieden aan Heleen Herbert, de minister van Economische Zaken en Klimaat. Dat was geen toeval, want tegelijkertijd ging haar ministerie van start met een campagne die ondernemers bewust moet maken van de gevolgen van crisissituaties voor hun bedrijf. De centrale vraag van de campagne is: Draait jouw bedrijf door als Nederland uitvalt? Het zou goed zijn als iedere ondernemer, dus ook buiten de technieksector, zich die vraag zou stellen.
Veel techniekbedrijven zijn al actief aan de slag gegaan met de aanbevelingen in het rapport van Techniek Nederland. Eén van die bedrijven is Schouten Techniekgroep, waar de minister en ik op werkbezoek waren. Het bedrijf heeft protocollen opgesteld voor uiteenlopende crisissituaties en maakt concrete afspraken met medewerkers, leveranciers en opdrachtgevers.
Weerbaarheid vraagt niet alleen om voorbereiding door bedrijven, maar ook om een actieve rol van de overheid. In een crisissituatie moet helder zijn welke vitale infrastructuur als eerste beschermd of hersteld wordt. Bedrijven kunnen veel zelf organiseren, maar regie vanuit de Rijksoverheid is ook onmisbaar. Of je nu een verantwoordelijke burger, ondernemer of minister bent, het is verstandig om jezelf de juiste vragen te stellen, heldere keuzes te maken en aandacht te hebben voor wat de mensen om je heen nodig hebben als de nood aan de man komt. Want weerbaarheid begint altijd bij jezelf.
Mark Harbers
Voorzitter Techniek Nederland