Werk je met schakel- en verdeelinrichtingen? Kijk dan het webinar over NEN-EN-IEC 61439 terug. Je krijgt praktische uitleg over veiligheid, warmtehuishouding, gelijktijdigheidsfactoren en de invloed van de energietransitie. Zo pas je de norm direct toe in jouw dagelijkse werk.
De norm NEN-EN-IEC 61439 vormt de basis voor het veilig ontwerpen, bouwen en aanpassen van schakel- en verdeelinrichtingen. Onderwerpen die in het webinar van 21 mei aan bod komen:
- Veiligheid van schakel- en verdeelinrichtingen
- Warmtehuishouding en temperatuurontwikkeling
- Gelijktijdigheidsfactoren en juiste dimensionering
- Veelvoorkomende praktijkfouten
- De relatie tussen NEN-EN-IEC 61439 en NEN 1010
Energietransitie vraagt om extra aandacht
De energietransitie zorgt voor steeds hogere belastingen van installaties. Denk aan zonnepanelen, laadpalen en andere nieuwe toepassingen. Daardoor nemen ook warmteontwikkeling en risico's op overbelasting toe.
In het webinar bespreken de sprekers welke gevolgen dit heeft voor het ontwerp en beheer van schakel- en verdeelinrichtingen. Ook laten zij zien hoe je fouten voorkomt bij aansluitingen, berekeningen en montage.
Direct toepasbare kennis
Het webinar biedt praktische handvatten voor iedereen die werkt met schakel- en verdeelinrichtingen. Je krijgt uitleg over warmteberekeningen, documentatie-eisen en de juiste toepassing van de norm. Zo kun je direct aan de slag met veilige en toekomstbestendige installaties.
- Download de powerpointpresentatie van het webinar
- Bekijk hieronder het webinar
Samenvatting webinar: Zo werk je volgens NEN EN IEC 61439 aan schakel- en verdeelinrichtingen
Het webinar behandelt de toepassing van NEN EN IEC 61439 bij het ontwerpen, bouwen en aanpassen van schakel- en verdeelinrichtingen. De nadruk ligt op veiligheid, warmtehuishouding, gelijktijdigheidsfactoren, praktijkfouten en de relatie met andere normen zoals NEN 1010 en NEN 3140.
1. Introductie en doel van het webinar
Deelnemers geven in een wordcloud aan dat kennis het belangrijkste motief is om deel te nemen. De sprekers (Joop Weenk, John van Vugt en Sjoerd van Gelder) schetsen het doel: inzicht geven in de norm 61439, de relatie met praktijktoepassingen en veelvoorkomende fouten.
2. Normenkader: hoe verhouden 61439, NEN 1010 en NEN 3140 zich?
- NEN EN IEC 61439 is dé productnorm voor verdeelinrichtingen.
- Deel 1 bevat algemene eisen; deel 2 t/m 7 bevatten toepassingsspecifieke eisen.
- Voor residentiële installaties geldt deel 3 (voor leken).
- NEN 1010 verwijst expliciet naar 61439; je kunt dus niet stellen dat 1010 “voldoende” is.
- Na oplevering geldt NEN 3140 voor veilig gebruik en beheer.
Citaat:
“Er is wel degelijk een relatie tussen de NEN 1010 en de 61439, dus het is gewoon in NEN 1010 hard genoemd.”
3. Brandveiligheid en oorzaken van storingen
Uit statistieken blijkt dat 30% van de gebouwbranden een elektrische oorzaak heeft. Belangrijkste oorzaken:
- Overbelasting (niet kortsluiting!)
- Slechte verbindingen (schroefverbindingen, krimpverbindingen, slechte klemtechniek)
- Warmteontwikkeling door langdurige belasting (PV, EV, warmtepompen)
Citaat:
“De oorzaak van de meeste branden is overbelasting… warmte is een proces dat langere tijd duurt.”
4. Gelijktijdigheidsfactoren en energietransitie
De traditionele 60% gelijktijdigheid in woningen staat onder druk door:
- PV installaties
- Laadpalen
- Warmtepompen
- Toename van elektrische apparaten
Daarom:
- Voor PV en EV moet 100% gelijktijdigheid worden aangehouden.
- Voor algemene groepen wordt 80% steeds realistischer.
5. Warmtehuishouding in verdeelinrichtingen
Warmteontwikkeling is een cruciale factor:
- Temperatuurstijging is evenredig met I².
- Meer belasting = exponentieel meer warmte.
- Kunststof kasten en compacte meterkasten vergroten risico’s.
- Fabrikanten geven derating tabellen voor automaten (bijv. Eaton: 8 automaten naast elkaar → 78% belastbaar).
Praktijkproef:
- Automaat tussen twee andere automaten werd 61°C warmer dan omgeving.
- Vrijstaande automaat met 6 mm² aansluiting bleef 14°C koeler dan dezelfde automaat met 2,5 mm².
6. PV en EV aansluiten op bestaande verdeelinrichtingen
Belangrijke inzichten:
- Een 40 A verdeler kan theoretisch 53 A zien bij PV invoeding.
- Aardlekschakelaars moeten dan mogelijk naar 63 A.
- De plaats van invoeding (links/rechts/centraal) bepaalt de werkelijke railbelasting.
- De 80%-regel geldt alleen bij verificatie door analyse, niet bij fabrieksgeteste kasten.
7. Veelvoorkomende fouten in de praktijk
De webinar toont talloze voorbeelden:
- Isolatie onder klemmen
- Te veel aders onder één klem
- Onjuiste adereindhulzen
- Niet kortsluitvaste verbindingen
- Verdeelblokken gebruikt buiten hun specificatie
- Onjuiste torque (aandraaimoment)
Citaat:
“Het is niet zo: we pakken een leeg kastje, zetten er vier automaatjes in en we zijn klaar.”
8. Documentatie en verantwoordelijkheid
Wie een kast bouwt of aanpast:
- Moet de norm kennen
- Moet documenteren
- Is verantwoordelijk voor het eindproduct
- Moet een typeschild en technische documentatie leveren
Uit de poll blijkt dat 54% van de deelnemers de norm 61439 niet bezit, terwijl 80% wél verdeelinrichtingen aanpast.
9. Afronding
De sprekers benadrukken:
- Inspecties zijn waardevol: “Inspectiebedrijven halen veel fouten uit installaties.”
- De norm is complex, maar essentieel voor veiligheid.
- Vragen kunnen worden nagezonden via e mail.
Kernboodschap
De norm NEN EN IEC 61439 is essentieel voor het veilig ontwerpen, bouwen en aanpassen van verdeelinrichtingen. Door de energietransitie nemen belastingen en warmte toe, waardoor correcte toepassing van gelijktijdigheidsfactoren, warmteberekeningen, documentatie en montagekwaliteit belangrijker zijn dan ooit.
