Techniek Nederland heeft de plannen van het kabinet voor een stabielere financiering van het mbo positief ontvangen. Ook de integrale Talentstrategie en de nieuwe koers voor Leven Lang Ontwikkelen (LLO) kunnen op instemming vanuit de technieksector rekenen.
De brancheorganisatie ziet kansen om technische opleidingen in de regio te behouden, de samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven te versterken en een impuls te geven aan de ontwikkeling van technische vakmensen. Tegelijkertijd vindt de brancheorganisatie dat techniek in de plannen nog nadrukkelijker een voorkeurspositie zou moeten krijgen in het belang van de concurrentiekracht van Nederland.
Stabieler en toekomstbestendiger mbo
Volgens Techniek Nederland zijn de voorstellen een goed begin, maar sluit de inhoud nog onvoldoende aan op de enorme behoefte aan technisch personeel. Voorzitter Mark Harbers: ‘Het kabinet zet een belangrijke stap naar een mbo dat stabieler is en toekomstbestendiger. Er komt meer zekerheid in de financiering en meer samenwerking tussen onderwijsinstellingen. Dat is positief. Maar als we de grote maatschappelijke opgaven willen realiseren, moeten we techniek in het mbo nog duidelijker op 1 zetten.’
Vier keuzes
Als het aan Techniek Nederland ligt, gaat het kabinet de uitwerking van de plannen samen met onderwijs en bedrijfsleven vormgeven. Daarbij zijn volgens de brancheorganisatie vier keuzes essentieel:
- Geef techniek een voorkeurspositie in de mbo-bekostiging.
- Maak arbeidsmarktrelevantie en maatschappelijke opgaven leidend bij onderwijsfinanciering.
- Investeer structureel in techniekopleidingen en publiek-private samenwerking.
- Maak Leven Lang Ontwikkelen een vast onderdeel van het Nederlandse onderwijs- en arbeidsmarktbeleid.
Harbers: ‘Voor de grote uitdagingen van deze tijd hebben we mensen nodig met technische kennis en vaardigheden. Als we die vakmensen willen opleiden én behouden, moeten we daar nú in investeren.’
Hybride techniekcentra en opleidingsbedrijven
De nieuwe bekostiging maakt mbo-instellingen minder afhankelijk van schommelingen in studentenaantallen. Dankzij een vaste basisfinanciering en een samenwerkingsbudget ontstaat meer ruimte voor langetermijninvesteringen en het behoud van opleidingen in de regio. De nadruk op samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven sluit ook goed aan bij de ontwikkeling van hybride techniekcentra en opleidingsbedrijven.
Tienduizenden extra technische vakmensen
Techniek Nederland mist in de plannen een duidelijke koppeling tussen de bekostiging en de vraag naar technisch personeel. Harbers: ‘De energietransitie, woningbouw, digitalisering, defensie en verduurzaming vragen om tienduizenden extra technische vakmensen. Dan kan de financiering van het mbo niet uitsluitend worden gebaseerd op regionale spreiding of studentenaantallen. Techniekopleidingen zijn cruciaal voor onze economie en samenleving. Dat vraagt om extra ondersteuning.’ Techniekopleidingen zijn aanzienlijk duurder dan veel andere opleidingen. Praktijklokalen, machines, materialen en praktijkdocenten brengen hoge kosten met zich mee. Zonder structurele aanvullende financiering bestaat het risico dat technische vakopleidingen onder druk komen te staan.
Talentstrategie vraagt om scherpe keuzes
Over de Talentstrategie die het kabinet onlangs presenteerde, is Techniek Nederland positief. Voor het eerst worden onderwijs, arbeidsmarkt, innovatie en economische ontwikkeling in samenhang benaderd. Daarmee sluit de strategie aan bij aanbevelingen van de SER, Wennink en Draghi en van de Staatscommissie Demografische Ontwikkelingen. Harbers benadrukt wel dat de uitvoering nu bepalend wordt: ‘Een Talentstrategie is pas succesvol als onze keuzes aansluiten bij de economische werkelijkheid. Investeer gericht in opleidingen voor sectoren waar de grootste personeelstekorten én de grootste maatschappelijke opgaven liggen. Technisch vakmanschap is geen kostenpost. Het is een investering in het verdienvermogen van Nederland.’
Benut de bestaande opleidingsinfrastructuur
Techniek Nederland vindt dat de bestaande publiek-private opleidingsinfrastructuur het fundament zou moeten zijn van de Talentstrategie. Bedrijfsvakscholen, opleidingsbedrijven, hybride techniekcentra, mbo-instellingen en bedrijven beschikken over veel kennis en praktijkervaring. Daarmee kunnen zij jongeren, zij-instromers en werkenden effectief opleiden.
Leven Lang Ontwikkelen essentieel voor innovatie
Techniek Nederland ondersteunt de plannen van het kabinet voor Leven Lang Ontwikkelen (LLO). Digitalisering, kunstmatige intelligentie, robotisering en verduurzaming veranderen het werk in hoog tempo. Dat vraagt om permanente ontwikkeling van medewerkers. Harbers: ‘Nieuwe technologie levert pas echt rendement op als mensen ermee kunnen werken. Leven Lang Ontwikkelen is geen luxe, maar een noodzakelijke investering in de productiviteit, innovatiekracht en concurrentiekracht van Nederland.’
Minder regeldruk, méér maatwerk
Techniek Nederland ondersteunt de voortzetting van de LLO-Katalysator en pleit voor minder regeldruk, meer maatwerk, vraaggerichtheid en een sterkere rol voor bedrijven, bedrijfsvakscholen en praktijkopleiders hierin. Ook vraagt de brancheorganisatie om structurele investeringen in publiek-private scholingsprogramma's. In het coalitieakkoord van het kabinet Jetten worden transitievergoeding en Leven Lang ontwikkelen nadrukkelijk aan elkaar gekoppeld. De gedachte is dat de transitievergoeding weer meer moet bijdragen aan de overgang van werk naar werk. Techniek Nederland juicht dit toe.